Kudsi Erguner

Neyzen Kudsi Erguner

Neyzen Kudsi Erguner, klasik Osmanlı mûsikîsi ve tasavvuf mûsikîsi alanında uzun yıllardır gerçekleştirdiği konserlerle uluslararası bir üne kavuşmuştur.

Yayımladığı albümler ve gerçekleştirdiği çalışmalarla geleneksel mûsikîmizin tanıtılmasına önemli katkılarda bulunmuştur.

Türk mûsikîsini dünya çapında tanıtan önemli neyzenlerden biri olmuştur.

Türk klasik ve tasavvuf mûsikîsinin başlıca sazlarından biri olan neyde, Kudsi Erguner Mevlevî mûsikî geleneğini ailesinden devralmıştır.

Babası Neyzen Ulvi Erguner’in yanında yetişerek bu köklü mûsikî geleneğinin önemli temsilcilerinden biri olmuştur.

İtalyan Lisesi'nde başladığı ortaöğrenimini Pertevniyal Lisesi'nde tamamlamıştır.

1970, 1971 ve 1972 yıllarında TRT İstanbul Radyosu'nda sanatçı olarak görev yapmıştır.

Aynı yıllarda Mevlevî âyinlerinin Fransa, İngiltere ve Amerika'da gerçekleştirilen ilk tanıtımlarına katılmıştır.

Babasının yanı sıra Halil Can, Saadettin Heper ve Hâfız Kemal Batanay gibi devrin önemli üstatlarından faydalanmıştır.

Gençlik yıllarında Süheyla Altmışdört'ün yönettiği Üniversite Korosu'nun çalışmalarına katılmıştır.

Emin Ongan'ın yönettiği Üsküdar Musiki Cemiyeti ve Teoman Önaldı'nın yönetimindeki İleri Türk Musikisi Cemiyeti'nin çalışmalarına katılmıştır.

1967 yılından itibaren Konya'daki Mevlânâ'yı Anma Törenleri'nde yer almıştır.

İlk yayımlanan Mevlevî âyini kayıtlarından biri olan Acemaşiran Âyini'nin kaydına katılmıştır.

Babası Ulvi Erguner yönetiminde gerçekleştirilen bu kayıt, 1970 yılında 33 devirlik plak olarak yayımlanmıştır.

Kudsi Erguner bu kayıtta Aka Gündüz Kutbay ve Doğan Ergin ile birlikte neyzen olarak yer almıştır.

Türkiye'de yaptığı çalışmalarda Münir Nureddin Selçuk, Kemal Gürses, Nevzat Atlığ, Udi Hrant ve Necdet Yaşar gibi önemli isimlerle çalışmıştır.

Niyazi Sayın, Hüsnü Anıl, İhsan Özgen, Kadri Şençalar, Aka Gündüz Kutbay ve Kâni Karaca ile çeşitli çalışmalarda bulunmuştur.

Bekir Sıtkı Sezgin, Alâeddin Yavaşça, Cinuçen Tanrıkorur, Recep Birgit, Müzeyyen Senar ve Nesrin Sipahi gibi Türk mûsikîsinin önde gelen sanatçılarıyla konser ve kayıt çalışmalarına katılmıştır.

1973 yılından itibaren yerleştiği Paris'te müzik çalışmalarını sürdürmüştür.

D.E.S.A. Mimarlık Fakültesi'nde ve Paris Sorbonne Üniversitesi'nde müzikoloji öğrenimi görmüş; bu alanlarda yüksek lisans çalışmaları yapmıştır.

UNESCO'nun uluslararası müzik çalışmaları kapsamında önce 33 devirlik plakları, daha sonra CD'leri yayımlanmıştır.

Aynı kurum tarafından Türk mûsikîsi arşivinin geliştirilmesine yönelik çalışmalarla da görevlendirilmiştir.

Geleneksel müzikler üzerine yaptığı çalışmalar yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmamıştır.

1980 yılından itibaren Hindistan, Pakistan, Afganistan, Japonya ve Kuzey Afrika ülkelerinde araştırmalarda bulunmuştur.

Müzisyenliğinin yanı sıra uzun yıllar Fransız ulusal radyosunda (Radio France) program yapımcılığı ve yayın danışmanlığı yapmıştır.

Çeşitli festival ve tiyatrolarda sanat danışmanı olarak görev almıştır.

“World Music” akımının önemli öncülerinden biri olan Kudsi Erguner, Songlines dergisi tarafından hazırlanan dünyanın önde gelen geleneksel müzik yorumcuları listesinde yer almıştır.

Peter Gabriel, Robert Wilson, Carolyn Carlson, Maurice Béjart, Georges Aperghis ve Alexandre Desplat gibi önemli sanatçılarla çalışmıştır.

Tony Gatlif, Didier Lockwood, Michel Portal, Marc Minkowski, Sarkis, Fazıl Say ve Mehmet Ulusoy ile çeşitli projelerde bir araya gelmiştir.

Christof Lauer, Michel Godard, Renaud Garcia-Fons, Hilliard Ensemble, Jordi Savall, Lycourgos Angelopoulos, Atlas Ensemble ve Markus Stockhausen ile çalışmalar gerçekleştirmiştir.

Bartabas, Nusrat Fateh Ali Khan ve Anouar Brahem gibi farklı müzik ve sanat çevrelerinden önemli isimlerle konserler vermiş ve çeşitli kayıt çalışmalarına katılmıştır.

Dünyaca ünlü yönetmen Peter Brook ile tiyatro ve sinema alanında çalışmalar yapmıştır.

Mehmet Ulusoy’un yönettiği “Simyacı” ve “Benerci Kendini Niçin Öldürdü?” adlı tiyatro yapımları için hazırladığı müziklerle Afife Tiyatro Ödülleri’nde müzik dalında ödüle lâyık görülmüştür.

1980 yılında Paris'te kurduğu ney okulunda farklı ülkelerden gelen öğrenciler yetiştirmiş; ney sazının gerek Türkiye'de gerekse dünyada tanınmasına ve yaygınlaşmasına önemli katkılarda bulunmuştur.

Uzun yıllar boyunca, özellikle İstanbul Festivali kapsamında birbirinden farklı projeler gerçekleştirerek klasik Osmanlı mûsikîsinin zenginliğini ve farklı yönlerini uluslararası sanat çevrelerine taşımıştır.

Osmanlı mûsikîsinin çeşitli alanlarında gerçekleştirdiği çok sayıda kayıt çalışmasının yanı sıra, farklı dillerde yayımlanmış makaleleri ve kitapları bulunmaktadır.

Fransa'da “Les Contes du Mesnevi”, “Les Saints des Derviches Bektachi”, “La Fontaine de la Séparation” ve “La Flûte des Origines”; Türkiye'de ise “Ayrılık Çeşmesi: Bir Neyzen, İki Derya” adlı eserleri yayımlanmıştır.

2014 yılında Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora unvanı verilmiştir.

Mayıs 2016'da UNESCO İyi Niyet Elçisi seçilmiştir.

Dünyanın farklı ülkelerinde gerçekleştirdiği konserlerin yanı sıra, çeşitli üniversite ve konservatuvarlarda tasavvuf ve mûsikî üzerine konferanslar vermiştir.

Venedik Giorgio Cini Vakfı bünyesindeki Intercultural Institute of Comparative Music Studies (IISMC) kapsamında eğitim çalışmalarında bulunmuştur.

Rotterdam Konservatuvarı'nda da eğitim çalışmalarını sürdürmüştür.

Kudsi Erguner – Ferahfezâ Makamında Ney Taksimi

© www.neyzenim.com Neyzen Zeki Sözen